“Je bent homo! Dood aan homo’s!”
Het COA schiet tekort in haar wettelijke zorgplicht: homohaat leidt tot doodsbedreigingen met wapens tegen queer asielzoekers, zonder aangifte bij de politie

LGBT Asylum Support dringt aan op onmiddellijke actie voor een veilige opvang van queer asielzoekers

Ter Apel – In een dringende, derde noodbrief aan de minister van Asiel en Migratie wijst LGBT Asylum Support op de voortdurende schending van de zorgplicht door het COA (Centraal Orgaan opvang asielzoekers) en het falen om een veilige opvang te waarborgen voor lhbtiq+-asielzoekers. Onlangs zijn er meerdere ernstige, gedocumenteerde geweldsincidenten gemeld in azc Ter Apel, waaronder doodsbedreigingen met een wapen op basis van homohaat. Het COA is wettelijk verplicht om bij vermoedens van strafbare feiten (zoals discriminatie, het haatzaaien of bedreiging) volgens hun eigen protocol dit direct bij de politie te melden of het slachtoffer te helpen bij het doen van aangifte. Maar het COA komt deze verplichting niet na.

“We hebben in amper een week tijd meerdere, zeer ernstige strafbare feiten bij het COA gemeld en aangezien er geen actie werd ondernomen, zijn deze – zoals afgesproken – opgeschaald naar bestuurs- en directieniveau. Bij één van de doodsbedreigingen, waarbij een mes werd gebruikt, gaf het COA slechts een klachtenformulier, maar verzuimde het – ondanks het protocol – dit aan de politie te melden of het slachtoffer te helpen bij het doen van aangifte,” aldus Sandro Kortekaas, voorzitter van LGBT Asylum Support, die zelf de politie heeft gebeld. “De homohaat gerelateerde incidenten vinden zelfs plaats in één van de beschermde lhbtiq+-units, waar het COA een heteroseksuele bewoner heeft geplaatst die andere bewoners intimideert en bedreigt en daarmee een volstrekt onveilige omgeving creëert. Ook hier wordt geen actie ondernomen naar aanleiding van meldingen, waarmee de escalatielijn met het COA volledig wordt genegeerd.” De lhbtiq+-units in Ter Apel zijn bij besluit van de minister ingevoerd, waardoor het een omgeving is waar extra bescherming wordt geboden aan een kwetsbare doelgroep. Hoewel lhbtiq+-asielzoekers officieel zijn aangemerkt als een prioritaire, kwetsbare doelgroep die met voorrang veilige opvang en bescherming moet krijgen, is het de vraag waarom er niet alert wordt gereageerd op levensgevaarlijke situaties.

Eerste queer-sensitieve opvang in Nederland
Ondanks talloze brandbrieven en onderzoeksrapporten aan de minister van Asiel en Migratie, waarin aandacht wordt gevraagd voor de ernstige tekortkomingen in de opvang en de noodzaak van structurele verbeteringen, wil de minister geen aparte opvang inrichten. Op basis van de vele signalen die LGBT Asylum Support al jaren naar buiten brengt, is onlangs in de gemeenteraad van Den Haag het besluit voor queer-sensitieve opvang bekrachtigd.
Na de zomer wil de gemeente starten met de realisatie van een queer-sensitieve opvang, waarmee deze kwetsbare groep – niet door het ministerie, maar lokaal door de gemeente – eindelijk een veilige opvang voor queer asielzoekers gaat realiseren, als eerste in Nederland. LGBT Asylum Support, dat dit jaar al meer dan 400 meldingen heeft gedaan, roept gemeenten in Nederland op om, net als de gemeente Den Haag, in grotere steden een queer-sensitieve opvang te realiseren. Kortekaas benadrukt: “Ondanks jarenlange capaciteitsproblemen bij het COA valt de noodzaak voor meer bescherming van kwetsbare queer asielzoekers niet langer te ontkennen. Den Haag, waarmee we al langer gesprekken voeren, is de eerste gemeente die deze bijzondere vorm van queer-sensitieve opvang gaat realiseren. De minister en het COA als uitvoerend orgaan moeten hun verantwoordelijkheden serieus nemen en de veiligheid van queer asielzoekers prioriteit geven. Het niet nakomen van de wettelijke zorgplicht en het laten voortduren van onveilige situaties is onaanvaardbaar. Het staat haaks op de verplichtingen die voortvloeien uit artikel 1 van de Grondwet wat discriminatie niet toestaat. Ook niet naar queer asielzoekers.”